Howick Falls, Tugela Falls of Victoria Falls: welke kies jij?

De mist van de Midlands trekt de meeste ochtenden van de uMngeni af, een trage grijze deken die de kloof verbergt tot een uur of halfnegen en dan optrekt als een theaterdoek. Ga bij het uitzichtpunt van Howick Falls staan met een thermosfles in de hand en je ziet 95 meter water recht de wolken in storten.

Drie watervallen staan hoog genoteerd op de meeste reisroutes door zuidelijk Afrika, en elk van de drie vraagt iets heel anders van je. Howick Falls kost je een ochtend en een tank brandstof. Tugela Falls kost je een volle dag stevig wandelen en een hoofd dat tegen grote hoogte kan. Victoria Falls kost je vluchten, een grenspost en minstens twee nachten van je vakantie. Je beschikbare dagen, je budget, je knieën en de stempels in je paspoort bepalen welke van de drie de inspanning waard is.

Ik woon twintig minuten van de eerste van dat drietal, wat mijn oordeel enigszins kleurt. Ik zal toch proberen eerlijk te blijven, want een reiziger die een reis naar Victoria Falls boekt in de verwachting van een rustig ochtendwandelingetje, of een Tugela-tocht met een geplaveide promenade in gedachten, komt bedrogen uit. Het zijn drie werkelijk verschillende daguitstapjes.

De kanshebbers in één oogopslag

Eerst de feiten, want hoogtes, breedtes, rivieren en Werelderfgoedstatus veranderen niet mee met de wisselkoers.

Howick Falls: de tussenstop in de Midlands die boven zijn gewicht uitstijgt

De Howick-waterval stort ongeveer 95 meter naar beneden in één ononderbroken gordijn, en de uMngeni die hem voedt, snijdt hier al heel lang door het doleriet. De Zoeloenaam voor de plek is KwaNogqaza, wat ‘de plek van de lange’ betekent, en het bassin aan de voet heeft zijn eigen reputatie. Traditionele genezers in de streek spreken van de Inkanyamba, een slang die in dat kolkende water zou leven, en dat verhaal houdt al generaties lang lokale kinderen ruim van de rand vandaan. Wil je de volledige versie, dan verdient de legende van de Inkanyamba-slang een eigen kopje thee.

De Midmar-dam ligt stroomopwaarts van de waterval, wat betekent dat het volume dat over de rand komt door het jaar heen verandert. Een natte zomer in KwaZoeloe-Natal vult de kloof met lawaai en nevel die het eerste uitzichtpunt doorweekt. Een droge winter dunt het gordijn uit tot afzonderlijke draden die zich nog altijd prachtig laten fotograferen in laag, warm licht. Fotografen kunnen beter rond die cyclus plannen dan ertegen vechten.

Tip van een local: de mist uit de kloof trekt meestal weg tussen 08:00 en 09:30. Kom vroeg voor het zachte licht, blijf laat voor het koperkleurige.

De omgeving verkoopt zich grotendeels zelf. Je parkeert aan de rand van een plattelandsstadje, loopt vijftig meter langs een souvenirstalletje, en de grond verdwijnt gewoon. Het doet hetzelfde met je maag als staan op een gritstone-rand in het Peak District, behalve dat de afgrond voor je in KwaZoeloe-Natal ligt en het weer twee keer omslaat voor de lunch. Het stadje bestaat voor deze vallei, en de bredere Midlands Meander slingert er dwars doorheen. De Midlands Meander Association zet de pottenbakkers, kaasmakers en wevers binnen een korte rit op een rij, en zo wordt een stop van een halve dag stilletjes een hele dag.

Kun je zwemmen aan de voet? Nee. De stroming in dat kolkbassin is sterker dan het vanaf het platform lijkt, en de hekken langs de rand staan er met een reden, niet als decoratie. Onze gids voor het kloofwandelingpad behandelt de afdaling grondig, inclusief het schoeisel dat je echt nodig hebt en de stukken waar de rots het hele jaar door glad blijft.

Howick zelf staat bekend om twee dingen: de waterval en de Nelson Mandela Capture Site, een paar kilometer buiten het dorp, waar een stalen sculptuur de plek aan de R103 markeert waar Mandela in 1962 werd gearresteerd. Die twee stops aan elkaar rijgen levert je een volle dag op, en buiten brandstof en een vrijwillige bijdrage kost geen van beide veel.

Tugela Falls en Victoria Falls naast elkaar

Logistiek: wat elke waterval je werkelijk kost

Elk cijfer in de tabel hieronder is aan verandering onderhevig. Parktarieven worden herzien, shuttlebedrijven passen hun prijzen aan en visumregels worden met heel weinig waarschuwing vooraf herschreven. Zie dit als bandbreedtes voor je planning, niet als prijsopgaven, en controleer de actuele cijfers bij de bron voordat je iets boekt dat niet terugbetaalbaar is.

Welke waterval past bij jouw reis

1. Drie dagen in KwaZulu-Natal met een huurauto: dan is Howick de logische keuze, met de Midlands Meander ingebouwd in de rit.
2. Een wandelreis met hoogtemeters op het programma: Tugela, met een extra dag als buffer voor slecht weer bij de kettingladders.
3. Een eerste reis naar zuidelijk Afrika met safariplannen eraan vast: Victoria Falls, met drie nachten in plaats van één.
4. Een krap budget en geen zin in grensformaliteiten: Howick en Tugela liggen beide binnen Zuid-Afrika.

Wil je de afdaling door de kloof maken met iemand die weet welke rotsen nat blijven, dan zijn er rond Howick lokaal begeleide wandelingen te regelen. Op de pagina tickets en tours worden de boekingsplatforms vergeleken met gewoon op de dag zelf aankomen. Wie zelf rijdt, kan beter eerst de vervoersgids bekijken voordat hij zich aan een route vastlegt, want de N3 door de Midlands is niet de enige manier om hier te komen – en de alternatieve route komt langs verrassend goede koffie.

Check de weersverwachting voor de Midlands voordat je op pad gaat, want een natte week verandert Howick volledig en een droge week laat Tugela er maar mager uitzien. Het weer bij Victoria Falls is minder van belang voor de wandeling en meer voor de vluchtschema’s: middagonweersbuien in het natte seizoen zorgen regelmatig voor vertraging van kleine vliegtuigen naar VFA.

Een laatste woord vanuit de Midlands

Welke van de drie je ook kiest, neem eerst tien minuten de tijd om de veiligheidsinstructies door te nemen. De regels en richtlijnen voor bezoekers gaan over de hekken, het zwemverbod en de slangen die je op het klofpad kunt tegenkomen, en in ons uitgebreidere artikel over veiligheid bij Zuid-Afrikaanse watervallen lees je waarom natte rotsen op al deze plekken overmoed genadeloos afstraffen. Zo raken er minder bezoekers gewond, en het water stort hier hoe dan ook al heel lang naar beneden.